Jim van Os

Prof. Dr. Jim van Os is hoogleraar Psychiatrie en voorzitter van de Divisie Hersenen aan het UMC Utrecht. Hij geniet internationale erkenning voor zijn baanbrekende werk in psychiatrische epidemiologie en publieke geestelijke gezondheidszorg. Jim is een voorvechter van epistemisch pluralisme, een benadering die psychisch lijden bekijkt vanuit meerdere invalshoeken, waaronder sociale, existentiële en medische perspectieven. Hij pleit voor een GGZ waarin de focus ligt op herstel, zingeving en veerkracht, en waar lijden wordt gezien als een proces van persoonlijke groei en aanpassing, eerder dan een probleem dat uitsluitend via protocollen opgelost moet worden.

In zijn recentere werk pleit Jim voor een relationeel-contextueel kader voor de behandeling van psychisch en lichamelijk lijden, waarin lijden wordt begrepen als een subjectieve ervaring die ontstaat in wisselwerking met de sociale en existentiële context. Dit model benadrukt dat zorg niet alleen gericht moet zijn op symptoombestrijding, maar op het ondersteunen van patiënten bij het vinden van veerkracht en het integreren van ziekte in hun leven.

Een belangrijke innovatie binnen dit kader is het Ecosysteem Mentale Gezondheid (GEM), een sociale aanpak die professionals, ervaringsdeskundigen en informele zorgverleners samenbrengt in herstelgerichte, kleinschalige zorgnetwerken. Binnen dit model spelen verpleegkundig specialisten een cruciale rol als coördinatoren van zorg en ondersteuners van patiëntenzelfregulatie. Jim ziet verpleegkundig specialisten als sleutelfiguren in de transformatie van de GGZ naar een mensgericht ecosysteem waarin zorg een meer gedeeld, relationeel proces wordt.

Jim’s visie inspireert zorgverleners en beleidsmakers om de GGZ opnieuw uit te vinden als een zorgsysteem dat betekenisgeving en samenwerking centraal stelt. Dit congres biedt verpleegkundig specialisten een unieke kans om deel uit te maken van deze transformatie.